Na’e ta’imalie ‘a e kainga ‘o Lavaka ‘i he me’a mai ‘enau ta’ahine Pilinisesi, Angelika Latufuipeka  ‘i hono fatongia faka -Pule’anga he Falaite ‘o e uike kuo ‘osi, ‘one fuofua me’a ke vakai’i ‘a hono kainga hili ‘a e fakatamaki ‘o e saikolone ko  Gita.

   Na’e fatu ‘e he Kainga ‘o Lavaka ‘o Pea, Lomaiviti pea mo Kahoua ha komiti ‘oku kau ki ai ‘a e kau fakafofonga ‘o e ngaahi poloka takitaha  ke nau tokanga’i ‘a e ngaahi fakatamaki fakaenatula. Na’e fatu heni ha polokalama ki he tokateu mo mateuteu ‘a e kainga ki ha saikolone ‘i he langimama’o ‘a e ta’ahine Pilinisesi ‘one tofa e palani fakakolo ke ngaue’aki ‘o e tokateu ki ha saikolone. Na’e fakahoko ai pe ‘i he Tokonaki ‘o e uike kuo ‘osi ‘a e polokalama fakaangaanga ‘o e tokateu ni ‘i he ngaahi kolo takitaha.

  Ko e polokalama ko ‘eni ko e fakaloloto ‘a e ‘ilo ‘a e kainga ki he ngaahi tokateu ‘a ‘api, ‘a e famili fakafo’ituitui, ‘a e kolo mo e ngaahi komiuniti ki ha saikolone fakatalopiki. Ko e tokateu ‘i he te’eki ke a’utaki mai, ko e taimi ‘oku to mai ai ‘a e matangi, pehe ki he ngaahi ngaue ke fakahoko hili ‘a e saikolone.

   Na’e kau heni ‘a e mateuteu ‘a ‘api pea mo e fiema’u ke ‘i ai ‘a e tokateu ki he ngaahi fale hufanga ma’a kinautolu ‘e fiema’u ke mavahe mei honau ngaahi ‘api. ‘Oku mahu’inga  mo ‘ete mateuteu fakafo’ituitui ki he houa ‘e 72 pea ko e ‘aho ‘e 3 ke te malava mo hoto famili ‘o feau ‘a e ngaahi fiema’u tefito.

    Neongo na’e ‘ikai ke malava ‘a e NEMO ‘o kau ki he polokalama ni ka na’e ‘i ai ‘a e kau fakafofonga mei he Tau Malu’i ‘a ‘Ene ‘Afio pea mo Va’a Tamate Afi ko ‘enau poupou ki he nga’unu ‘oku fai ‘e he kainga ‘o Lavaka na’a lava ke ako mei ai ngaahi kolo kehe ko e tokateu pea mateuteu ki ha saikolone ‘e toe hoko mai ‘i he kahau.

    ‘Oku kei vanavanaiki pea mo’ui ‘a e ngaahi manatu ki he maumau mo e uesia na’e fakahoko ‘e Gita pea ‘oku vekeveke pea hoko ko e fakalahi ai ‘a e ‘ilo ki he fakafuofua ‘o e ngaahi nunu’a mo e ola tamaki ‘o e saikolone pea mahu’inga ki he kakai ‘a e tokateu ni. Ko e tala ‘o e kau ki he polokalama ni ‘i he fakamu’omu’a ‘o e mahu’inga’ia he mo’ui ‘a kita mo hoto famili pea pehe ki he kolo fakalukufua.

    Na’e fakamalo’ia ‘e he kau taki ‘o e kainga ‘o Lavaka ‘a e ‘ofa mo e manatu ‘a e Pilinisesi ki hono kainga ‘one fakamu’omu’a kinautolu pea mo e malu ‘a honau ngaahi famili ken au tokateu ke mateuteu ma’u pe. Na’e tokoni lahi ki he polokalama ni ‘a e taukei ‘oku ma’u ‘e he kau memipa ‘o e Siasi ‘o Sisu Kalaisi ‘o e Kau Ma’oni’oni Ngaahi ‘Aho ki mui ni ‘o nau ta sipinga ke ako mei ai ‘a e toenga ‘o e komiuniti.

    Ko e ngafa mo e mateuteu ko ‘eni ‘oku ‘ikai ko ha tokateline fakasiasi ka ko e me’a kuopau ke fakamahu’inga’i ‘e he tokotaha kotoa pe ‘oku ‘ofa ki he’ene mo’ui. ‘Oku taka ‘i hotau fonua ‘a e lea mahu’inga ‘o e saiange ‘a e sinaki ‘i he toki. Fakatatau ki he vahevahe taha kau fefine ‘i Pea na’a ne fakamalo’ia’i e LDS mo e ta sipinga lelei pea ‘i he’ene tui fakafo’ituitui ka ‘oku ‘I ai ha me’a ‘oku lelei ‘oku fakahoko ‘e ha fungavaka pea ‘oku mahu’inga ke ako kotoa mei ai ‘a e toenga, ‘o mo’ui fevahevahe’aki.

   Na’e me’a ‘a Latufuipeka ‘one fakaha ko e fakahoko e polokalama ni ‘i he’ene mahu’inga’ia he malu ‘a hono kainga pea mo malava pe kita ‘o fakafalala ‘ia kita pea te toe malava tokoni ki hoto kaunga’api pea mo e ngaahi famili. Neongo ko e fuofua taimi ‘eni ke fakahoko ai ‘a e ako fakaangaanga (drill) ‘o e tokateu ki he saikolone ‘oku ‘i ai ‘a e ‘amanaki ‘e hokohoko atu ‘a hono muimui’i.

   ‘I he fakataha ‘a e kainga na’e lea ai ‘a Faifekau Fotu’aika Ataveifoa ‘one tapou ko e palani ko ‘eni ki he teuaki ‘o e saikolone, ‘oku totonu ke kau atu mo e kau takilotu ‘i hono teke ‘ene fanga sipi mo ‘ene takanga ke nau tauhi ki he palani ko ‘eni. Ko e palani fakakolo ko ‘eni kuo ‘osi faka – Tonga’i pea tufa ki he ‘api kotoa p eke hoko ia ko e taha ngaahi tohi mahu’inga ‘oku tauhi ‘e he ‘api takitaha.

(15)

Facebook Comments